Хоккей овертаймы мен буллиттері ойынның ең эмоциялы сәттері болып саналады, бірақ олардың ережесі лигаға және турнир кезеңіне қарай едәуір өзгереді. ҚХЛ-дің тұрақты чемпионатындағы бес минуттық овертайм бір логикамен, плей-оффтағы ұзақ қосымша периодтар басқа логикамен жүреді, ал әлем чемпионатындағы финалдың өз тәртібі бар. Бұл мақалада тең есептен кейін не болатынын, буллиттер сериясы қалай өтетінін және ұпай кестесіне қалай әсер ететінін нақты мысалдармен түсіндіреміз.
ҚХЛ тұрақты чемпионаты: 5 минут, үш-үштен
ҚХЛ-дің 2026/27 маусымындағы тұрақты чемпионатында негізгі уақыт тең аяқталса, 5 минуттық овертайм ойналады. Алаңда әр командадан үш ойыншы мен қақпашы болады. Овертайм бірінші голға дейін ойналады: кім бірінші соқса, сол жеңеді, ойын бірден аяқталады. Бес минутта гол болмаса, буллиттер сериясы басталады.
Үш-үштен ойнаудың мақсаты — алаңда кеңістікті көбейтіп, голды жылдамырақ туғызу. Бес-бестен ойнағаннан айырмашылығы бірден көрінеді: шабуылдар жылдам, қарсы шабуыл қаупі жоғары, ал шайбаны жоғалту көбіне бірден қақпаға соққымен аяқталады. Сондықтан командалар овертаймда шайбаны ұзақ ұстауға және ойыншыларды жиі ауыстыруға тырысады.
Қақпашыны алу және бос қақпа ережесі
Овертаймда кейбір командалар қақпашыны алып, төртінші далалық ойыншыны шығарады. ҚХЛ мұндай тәуекелге шектеу қойды: 2024/25 маусымынан бастап команда овертаймда қақпашысын қосымша ойыншыға ауыстырып, бос қақпаға гол жіберсе, бұл ойыннан ұпай алмайды. Ерекшелік — кешіктірілген айып кезінде қақпашыны алу: ол кәдімгі ереже бойынша қаралады. Бұл ереже ұпай кестесіне тікелей әсер етеді, сондықтан кестеде «овертаймдағы жеңіліс» әрдайым бір ұпай береді деп ойламаңыз.

Буллиттер сериясы қалай өтеді
Буллит — ойыншы орталық сызықтан шайбамен жалғыз шығып, қақпашыға қарсы бір әрекет жасайтын жеке соққы. Ойыншы шайбаны тек алға қарай алып жүре алады, ал соққыдан кейін қақпашыдан серпілген шайбаны қайта соғуға болмайды. Командалар кезектесіп соғады, ал серияның қалай аяқталатыны регламентпен белгіленеді.
IIHF-тің 2026/27 жылғы ережесінде буллиттер сериясы әр командадан бес түрлі ойыншының соққысымен басталады. Есеп тең болып қалса, жеңімпаз анықталғанша қосымша соққылар жалғасады. Басқа лигаларда бастапқы соққы саны өзгеше болуы мүмкін: NHL-де, мысалы, сериялар әдетте әр командадан үш ойыншыдан басталады. Футболдағы пенальти сериясы сияқты, бір командаға қалған мүмкіндік жеткіліксіз болса, серия ерте аяқталады. Футбол сериясының логикасын пенальти туралы гидтен салыстыра аласыз.
Серияның ерте аяқталуын бір мысалмен көрсетейік. IIHF ережесіндегі бес соққылық сериядан кейін бір команда алғашқы үш соққысының бәрін соқты, ал қарсыласы үш соққыны да жіберіп алды делік. Есеп 3:0. Екінші командада екі ғана соққы қалды, тіпті екеуін де соқса, есеп 3:2 болады. Сондықтан серия осы сәтте аяқталады. Ал бес соққыдан кейін есеп тең болса, командалар бір-бір соққыдан кезектесіп соғады: бір команда соғып, екіншісі жіберіп алса, жеңімпаз анықталады.
Буллиттен кейінгі есеп
Буллиттер сериясында жеңген команданың ойын есебіне әдетте бір гол қосылады. Мысалы, негізгі уақыт пен овертайм 2:2 аяқталып, бір команда серияда жеңсе, ресми нәтиже 3:2 болып жазылады және жанына «Б» немесе «SO» белгісі қойылады. Бірақ серияда соғылған голдар ойыншылардың жеке гол статистикасына кірмейді. Матч-орталықта мұндай белгілердің мағынасын нәтиже қысқартулары туралы сөздіктен қараңыз.
Плей-оффтағы овертайм: бірінші голға дейін
Плей-оффта буллит жоқ. ҚХЛ-дің плей-офф ойындарында тең есептен кейін ойын толыққанды қосымша периодтармен, бес-бестен, бірінші голға дейін жалғасады. Әр қосымша период арасында мұз жөнделеді. Тарихта бірнеше қосымша период ойналған ойындар бар, сондықтан плей-офф кешіне уақыт жоспарлағанда шекті сағат белгілеу мүмкін емес. 2026/27 маусымында плей-офф сериялары төрт жеңіске дейін өтеді.
IIHF жарыстарында плей-офф ойындарының овертаймы 10 минут, үш-үштен; ал алтын медаль үшін финалда ойын бірінші голға дейін жалғасады. NHL-дің плей-оффында ҚХЛ сияқты толыққанды 20 минуттық қосымша периодтар бес-бестен ойналады.
| Жағдай | ҚХЛ | IIHF |
|---|---|---|
| Тұрақты/топтық кезең | 5 мин, 3×3, сосын буллит | 5 мин, 3×3, сосын буллит |
| Плей-офф | Қосымша периодтар, 5×5 | 10 мин, 3×3, сосын буллит |
| Финал | Қосымша периодтар, 5×5 | Бірінші голға дейін, 3×3 |
Овертаймды қалай оқимыз: тактика мен белгілер
Үш-үштен ойнағанда көрерменді бір нәрсе таңғалдыруы мүмкін: шабуылдаушы команда кейде қарсылас аймағынан шайбаны өз аймағына қайтарады. Бұл әлсіздік емес, есептелген қадам. Шайбаны сақтап қалған команда жаңа жылдамдық алып, ойыншыларды ауыстыруға уақыт ұтады, ал қарсылас артта қалған ойыншыны күтуге мәжбүр болады. Овертаймда бір қате ауысу бірден қарсы шабуылға жол ашады, сондықтан ауысу сәтін бақылау ойынды түсінуге көмектеседі.
Овертаймда айып алу әсіресе қымбатқа түседі. Үш-үштен ойын кезінде команда азшылықта қалса, алаңда төрт-үш арақатынасы пайда болады, ал кеңістік одан да көбейеді. Айыптың ережесі мен күш арақатынасын айып минуттары туралы гидте түсіндірдік.
Буллиттер сериясында бапкер ойыншылардың ретін таңдайды. Әдетте ең сенімді шеберлер алғашқы соққыларға шығады, бірақ кейбір бапкерлер шешуші соққыны соңына қалдырады. Қақпашы үшін де серия бөлек сынақ: ол әр ойыншының әдетін біліп, бірінші қозғалысты кешіктіруге тырысады. Серия барысында әр соққыдан кейін есепті санап отырсаңыз, серияның қай кезде шешілетінін алдын ала көресіз.
Овертайм ұпай кестесіне қалай әсер етеді
ҚХЛ-де жеңіс үшін екі ұпай беріледі, ол негізгі уақытта ма, овертаймда ма, буллитте ме — маңызды емес. Овертаймда немесе буллитте жеңілген команда бір ұпай алады, ал негізгі уақытта жеңілген команда ұпай алмайды. Жоғарыда айтылған бос қақпа ережесі осы жалпы тәртіптің ерекшелігі. Басқа жарыстарда жүйе басқаша: IIHF турнирлерінде негізгі уақыттағы жеңіс үш ұпай береді. Әртүрлі жүйелерді хоккей ұпайлары туралы гидте салыстырдық.
Овертайм: үш сұрақ
Көрерменге практикалық кеңестер
- Тұрақты чемпионаттың ойынына негізгі уақыттан кейін шамамен 15 минут резерв қалдырыңыз: овертайм алдындағы қысқа үзіліс, 5 минуттық овертайм және буллиттер.
- Плей-офф ойынына шекті резерв жоспарлауға болмайды; түнгі көлік мен келесі күннің кестесін ескеріңіз.
- Эфир кешіксе, буллит сериясының нәтижесі хабарламамен бұрын келуі мүмкін. Спойлерден сақтану тәсілдері хабарландыру гидінде.
Овертаймдағы гол ойыншының статистикасына кіре ме?
Иә, овертаймда соғылған гол кәдімгі гол ретінде есептеледі. Ал буллиттер сериясындағы голдар жеке гол статистикасына кірмейді.
ҚХЛ-де буллиттер сериясы неше соққыдан тұрады?
Бастапқы соққы саны лиганың маусымдық регламентінде белгіленеді. Нақты ойынның ережесін лиганың ресми құжаттарынан тексеріңіз.
Хоккей матчының жалпы ұзақтығын жоспарлау үшін бөлек гидті қараңыз.
IIHF ережелері ұйымның 2026/27 жылғы ресми ережелер жинағы бойынша, ҚХЛ форматы 2026/27 маусымының жарияланған ақпараты бойынша, бос қақпа ережесі лиганың 2024/25 маусымынан бері қолданылатын шешімі бойынша сипатталды.
Дәлсіздік байқадыңыз ба? Материалдың сілтемесін және дұрыс дереккөзді жіберіңіз.
Редакцияға хабарлау ↗

