Қазақстан спорты. Уақыт — UTC+5.Редакциялық қағидалар ↗
Хоккей

Хоккейдегі офсайд пен icing: көк сызық, кешіктірілген офсайд, гибридті icing және ауысуға тыйым

Хоккей алаңының сызықтары, офсайд пен icing ережелерінің айырмасы және эфирде ысқырықтың себебін түсіну.

Авторлық графика: көк және қызыл сызықтары бар хоккей алаңы
Авторлық иллюстрация. Нақты оқиғаның фотосуреті емес.

Хоккейдегі офсайд пен icing — ойынды ең жиі тоқтататын екі ереже. Сырттай қарағанда екеуі ұқсас: желілік төреші ысқырады, ойын тоқтайды, бет-бетке ойнату болады. Бірақ олардың мағынасы мүлде басқа. Офсайд шабуылшының шайбадан бұрын қарсылас аймағына кіруін шектейді, ал icing шайбаны алаңның бір шетінен екінші шетіне жай ғана лақтыруға жол бермейді. Бұл гидте алаң сызықтарынан бастап, екі ереженің нақты мағынасын, кешіктірілген офсайдты, гибридті icing-ті және көрерменге керек белгілерді түсіндіреміз.

Алаң сызықтары: үш аймақ

Хоккей алаңы екі көк сызықпен үш аймаққа бөлінеді: қорғаныс аймағы, бейтарап аймақ және шабуыл аймағы. Алаңның дәл ортасында қызыл орталық сызық бар, ал әр шетінде қақпа тұрған жіңішке қызыл сызық — қақпа сызығы. Офсайд көк сызыққа, icing орталық сызық пен қақпа сызығына байланысты. Сондықтан эфирде сызықтардың қайсысы қай ережеге қатысты екенін білсеңіз, ысқырықтың себебін бірден түсінесіз.

Хоккей алаңының сызбасы: көк сызықтар, орталық қызыл сызық және қақпа сызықтары, офсайд пен icing белгіленген
Офсайд көк сызықпен, icing орталық сызық пен қақпа сызығымен анықталады.

Офсайд: шешетіні — коньки

IIHF-тің ресми ережелерінде офсайдтың анықтамасы нақты: шайба шабуыл аймағының көк сызығын толық кесіп өткен сәтте шабуылшының екі конькиі де сызықтың алдыңғы шетінен толық асып кетсе, ол офсайдта. Таяқтың орны маңызды емес, тек коньки жүзі есептеледі. Бір коньки сызыққа тиіп тұрса немесе әлі өз жағында болса, ойыншы офсайдта емес.

Қарапайым тілмен айтқанда, шабуылшы қарсылас аймағына шайбадан бұрын кіре алмайды. Шайба сызықтан өткен соң ойыншылар аймаққа еркін кіреді. Бұл ереже шабуылшының қарсылас қақпасының жанында тұрып, ұзын пас күтуіне жол бермейді. Футболдағы офсайдпен салыстырғанда айырма үлкен: футболда соңғы қорғаушы мен пас сәті маңызды, ал хоккейде тек көк сызық пен шайба. Футбол ережесін футбол офсайды туралы гидте түсіндірдік.

Кешіктірілген офсайд

Офсайд әрдайым ойынды бірден тоқтатпайды. Шабуылшы шайбадан бұрын аймаққа кіріп кетсе, бірақ қорғаушылар шайбаны еркін алып шыға алатын болса немесе шабуылшылар аймақтан шығып жатса, желілік төреші қолын көтереді. Бұл — кешіктірілген офсайд. Осы кезде шабуылдаушы команданың барлық ойыншылары аймақтан шықса немесе қорғаушылар шайбаны бейтарап аймаққа шығарса, төреші қолын түсіреді және ойын жалғасады.

Ал кешіктірілген офсайд кезінде шабуылшы шайбаға тисе, оны қуып барса немесе шайбасы бар қорғаушыға қысым жасаса, ойын тоқтатылады. Ойыншы әдейі шайбаға тиіп, ойынды тоқтатуға тырысса, бұл әдейі жасалған офсайд деп саналады және бет-бетке ойнату оның командасының қорғаныс аймағында өтеді.

Офсайдтан кейінгі бет-бетке ойнату

  • Шайба көк сызықтан алып өтілсе, бет-бетке ойнату көк сызықтың сыртында, бейтарап аймақта өтеді.
  • Шайба аймаққа соғылса немесе пас берілсе, ойнату бұзушы командаға ең аз аумақтық артықшылық беретін нүктеде өтеді.
  • Офсайд әдейі жасалса, ойнату бұзушы команданың өз аймағында өтеді.

Icing: шайбаны алаң арқылы лақтыру

Icing мына жағдайда белгіленеді: алаңда қарсыласымен тең немесе одан көп ойыншысы бар команданың ойыншысы шайбаны өз жартысынан, яғни орталық қызыл сызықтың артынан соғып, шайба ешкімге тимей қарсыластың қақпа сызығынан өтсе. Icing болмауы үшін шайба соғылар алдында орталық сызықты кесіп өтуі керек. Ережеде мұны «сызықты алу» деп атайды.

Қазіргі ережеде гибридті icing қолданылады. Шайба қақпа сызығынан өтетіні анық болғанда, желілік төреші екі командадан кім шайбаға бірінші жететінін бағалайды. Шешім бірінші ойыншы шеткі аймақтағы бет-бетке ойнату нүктелерінің деңгейіне жеткен сәтте қабылданады. Қорғаушы бірінші жетсе немесе жарыс тым тең болса, icing белгіленеді; шабуылшы бірінші жетсе, ойын жалғасады. Бұл тәсіл шайбаға жарысқан ойыншылардың борт жанында қауіпті соқтығысуын азайту үшін енгізілген.

Icing-тің жазасы: ауысуға тыйым

Icing-тің ең маңызды салдары — ауысуға тыйым. Icing жасаған команда келесі бет-бетке ойнатуға дейін ойыншыларын ауыстыра алмайды. Ерекшеліктер бар: қосымша шабуылшыға ауыстырылған қақпашыны қайтару, жарақат алған ойыншыны немесе конькиі сынған ойыншыны ауыстыру. Бет-бетке ойнату icing жасаған команданың қорғаныс аймағында өтеді, ал нүктені шабуылдаушы команда таңдайды.

Сондықтан icing шаршаған бесеуді алаңда ұстап қалады, ал қарсылас жаңа, күші толық бесеуін шығарады. Эфирде түсініктемеші «шаршаған звено алаңда қалды» десе, дәл осы ереже туралы айтып тұр.

Icing белгіленбейтін жағдайлар

  • Шайбаны азшылықтағы команда соқса, icing белгіленбейді. Айыптары бар команда шайбаны алаң арқылы лақтырып, уақыт ұта алады. Айыптың түрлерін айып минуттары туралы гидте түсіндірдік.
  • Қарсыластың қақпашысы шайбаны ойнауға тырысса немесе солай етіп көрінсе.
  • Шайба жолда қарсылас ойыншыға немесе қақпашыға тисе.
  • Шайба бет-бетке ойнатудан тікелей қақпа сызығынан өтсе.
QUICK CHECK

Офсайд пен icing: үш сұрақ

Екі ереженің айырмасы бір кестеде

Белгі Офсайд Icing
Қай сызық Шабуыл аймағының көк сызығы Орталық сызық пен қақпа сызығы
Не тексеріледі Шабуылшының коньки орны Шайбаның қайдан соғылғаны мен кім бірінші жеткені
Кейінге қалдыру Кешіктірілген офсайд бар Гибридті шешім
Салдары Бет-бетке ойнату аймақ сыртында Ойнату бұзушының аймағында, ауысуға тыйым

Эфирде ысқырықтың себебін қалай танимыз

Желілік төрешілердің қимылын бақыласаңыз, ойын неге тоқтағанын түсініктемешіден бұрын білесіз. Кешіктірілген офсайд немесе ықтимал icing кезінде желілік төреші қолын жоғары көтереді: бұл «ойын әзірге жалғасып жатыр, бірақ бұзушылық болуы мүмкін» деген белгі. Icing белгіленсе, ойын тоқтайды және бет-бетке ойнату бұзушы команданың аймағында өтеді. Ал төреші екі қолын иық деңгейінде екі жаққа сермесе, бұл бұзушылықтың жойылғанын білдіреді: icing болмады немесе офсайд тазартылды.

Тағы бір пайдалы белгі — бет-бетке ойнату өтетін нүкте. Ойнату бір команданың қорғаныс аймағында өтсе және сол команда ойыншыларын ауыстырмаса, бұл көбіне icing. Ал ойнату көк сызықтың сыртында, бейтарап аймақта өтсе, себебі офсайд болуы мүмкін. Эфирдегі қысқартулар мен белгілер туралы сөздікте жаздық.

Бейнетексеру және бапкер шақыруы

Офсайдтан кейін соғылған гол ойынның нәтижесін өзгертуі мүмкін, сондықтан IIHF ережелерінде бапкердің шақыруы қарастырылған: команда голдың алдындағы офсайдты бейнетексеруге шақыра алады. Шақыру сәтсіз болса, команда айып алуы мүмкін. Лигалардың өз регламенті бұл тәртіпті нақтылайды. ҚХЛ 2026/27 маусымында бейнетексеру мүмкіндіктерін кеңейтті; ол туралы период пен уақыт туралы мақалада жаздық.

Шайба таяқпен аймаққа ерте кірсе, офсайд бола ма?

Жоқ. Офсайд тек коньки орнымен анықталады. Таяқ сызықтан асып тұрса да, екі коньки асып кетпесе, ойыншы офсайдта емес.

Icing-тен кейін команда тайм-аут алып, демала ала ма?

Тайм-аут алу ережесі мен оның ауысуға әсері лиганың регламентінде нақтыланады. Негізгі ереже өзгеріссіз: icing жасаған команда келесі ойнатуға дейін ойыншыларын ауыстыра алмайды.

Хоккейдің басқа ережелері «Хоккей» бөлімінде.

Офсайд, кешіктірілген офсайд, icing және ауысуға тыйым IIHF-тің 2026/27 жылғы ресми ережелер жинағының сәйкес баптары бойынша сипатталды. Лигалардың регламентінде қосымша ерекшеліктер болуы мүмкін.

Дәлсіздік байқадыңыз ба? Материалдың сілтемесін және дұрыс дереккөзді жіберіңіз.

Редакцияға хабарлау ↗