Хоккей статистикасы бір қарағанда қысқартулар мен пайыздардың шатасқан жиынтығы сияқты: SOG, SV%, GAA, +/−, FO%. Бірақ әр көрсеткіштің артында қарапайым есеп тұр, ал оларды түсіну ойынды тереңірек оқуға көмектеседі. Бұл гидте ойыншы мен қақпашының негізгі көрсеткіштерін, олардың қалай есептелетінін нақты мысалдармен көрсетеміз және ең маңызды бөлікке тоқталамыз: қай көрсеткіш нені айтпайды және бір ойынның санынан неге үлкен қорытынды жасауға болмайды.
Ойыншының негізгі көрсеткіштері
Хаттамада ойыншы үшін ең алдымен үш сан беріледі: Г немесе G — гол, П немесе A — нәтижелі пас, О немесе P — ұпай, яғни гол мен пастың қосындысы. Хоккейде бір голға екі пасқа дейін жазылады: голдың алдында шайбаға соңғы тиген екі серіктес. Сондықтан шабуылшының ұпайы футболдағы гол мен пас санынан әлдеқайда жоғары болуы мүмкін.
Келесі көрсеткіш — +/−, яғни «плюс-минус». Ойыншы алаңда тұрғанда оның командасы тең құрамда немесе азшылықта гол соқса, ол +1 алады. Қарсылас дәл осындай жағдайда гол соқса, −1 алады. Көпшілікте соғылған голдар бұл көрсеткішке кірмейді. Плюс-минус ойыншының қорғаныстағы пайдасын шамамен көрсетеді, бірақ ол серіктестер мен қарсыластардың деңгейіне қатты тәуелді. Көпшілік пен азшылық ұғымдарын айып минуттары туралы гидте түсіндірдік.
- TOI — алаңдағы уақыт. Бапкердің ойыншыға қаншалықты сенетінін көрсетеді.
- FO% — бет-бетке ойнатудағы жеңіс пайызы. Көбіне орталық шабуылшыға маңызды.
- PIM — айып минуттарының жиыны.
- Блок пен соқтығысу — статистиктер санайтын әрекеттер; әр арена оларды сәл басқаша есептеуі мүмкін.
Соққы статистикасы: SOG дегеніміз не
SOG (shots on goal) — қақпаға дәл соққылар. Бұл санға қақпашы тойтарған соққылар мен голдар кіреді. Қақпа бағанына тиген, қақпадан тыс кеткен немесе далалық ойыншы бөгеген соққылар SOG-қа кірмейді. Сондықтан хаттамада «соққы» деген сан әрдайым барлық соғу әрекетін көрсетпейді. Кейбір матч-орталықтар барлық соққыны, қақпаға дәл соққыны және бөгелген соққыны бөлек бағандарда береді.
Талдау сайттарында соққы әрекеттерінің кеңейтілген көрсеткіштері де кездеседі. Олар барлық әрекетті, оның ішінде бөгелген және қақпадан тыс кеткен соққыларды есептеп, команданың шайбаны қаншалықты бақылағанын бағалайды. Бұл көрсеткіштердің атауы мен есептеу тәсілі дереккөзге қарай өзгеше, сондықтан оларды салыстырғанда бір сайттың деректерін ғана қолданыңыз.

Қақпашы: сейв пайызы және GAA
Қақпашының ең танымал көрсеткіші — сейв пайызы (SV%). Ол тойтарылған соққылардың қақпаға дәл соққылар санына қатынасы. Мысалы, қақпашыға 30 дәл соққы жасалып, ол 28-ін тойтарса, сейв пайызы 28 ÷ 30 = 0,933, яғни 93,3%. Хоккей статистикасында бұл сан көбіне «.933» түрінде, нөлсіз жазылады.
Екінші көрсеткіш — GAA, жіберілген голдың орташа саны. Ол былай есептеледі: жіберілген голдар × 60 ÷ ойнаған минут. Қақпашы толық 60 минут ойнап, екі гол жіберсе, GAA = 2,00. Овертайммен 65 минут ойнап, үш гол жіберсе, 3 × 60 ÷ 65 ≈ 2,77. Буллиттер сериясындағы голдар бұл есепке кірмейді. Қақпашының «құрғақ ойыны» статистикада SO деп белгіленуі мүмкін; оны буллиттер сериясының қысқартуымен шатастырмаңыз. Нәтиже белгілері туралы қысқартулар сөздігінде жаздық.
| Көрсеткіш | Формула | Оқу мысалы |
|---|---|---|
| SV% | Сейвтер ÷ дәл соққылар | 28 ÷ 30 = .933 |
| GAA | Голдар × 60 ÷ минут | 2 × 60 ÷ 60 = 2,00 |
| FO% | Жеңген ойнатулар ÷ барлық ойнату | 12 ÷ 20 = 60% |
| Көпшілік тиімділігі | Көпшілікте соғылған гол ÷ мүмкіндік | 4 ÷ 20 = 20% |
Хоккей статистикасы: үш сұрақ
Команданың көрсеткіштері
Ойыншылардан бөлек, хаттамада команданың да көрсеткіштері беріледі. Ең жиі кездесетіндері: период бойынша қақпаға дәл соққылар, бет-бетке ойнатулардағы жеңіс, айып минуттары, көпшілік пен азшылықтағы ойын. Көпшілікте ойнау тиімділігі — көпшілікте соғылған голдардың көпшілікке шығу санына қатынасы, ал азшылықтағы ойын көрсеткіші — азшылықта гол жібермей өткен жағдайлардың үлесі. Мысалы, жиырма рет азшылықта ойнап, үш гол жіберген команданың көрсеткіші 85%. Айып түрлері мен күш арақатынасы туралы толығырақ айып туралы гидте жаздық.
Кейбір талдау сайттары «күтілетін голдар» деген модельдік көрсеткішті де береді. Ол әр соққының соғылған орнына, бұрышына және жағдайына қарай голға айналу ықтималдығын бағалайды. Бұл пайдалы құрал, бірақ ресми статистика емес: әр сайттың моделі өзгеше, сондықтан екі дереккөздің сандары сәйкес келмеуі мүмкін. Модельдік көрсеткішті ойынның бейнесі мен ресми хаттамамен қатар ғана қолданыңыз.
Көрсеткіштің шегі: нені айтпайды
Статистиканың ең жиі қатесі — бір санға тым көп мағына беру. Бірнеше мысал:
- Сейв пайызы қорғанысқа тәуелді. Командасы қарсыласқа тек алыстан соғуға мүмкіндік берсе, қақпашының пайызы жоғары болады. Ал жақыннан көп соққы жіберілсе, ең мықты қақпашының да пайызы төмендейді.
- Аз ойын — үлкен ауытқу. Бір-екі ойынның сейв пайызы немесе плюс-минусы ойыншының шынайы деңгейін көрсетпейді. Маусымның басында көрсеткіштер тұрақсыз.
- Соққы саны — сапа емес. Көп соққы жасаған команда әрдайым көп мүмкіндік туғызған жоқ: соққылардың бір бөлігі қақпашыға қауіп төндірмейтін алыс соққылар болуы мүмкін.
- Санау тәсілі әртүрлі. Соқтығысу мен бөгелген соққыны статистиктер көзбен санайды, сондықтан әр аренада сәл өзгеше болуы мүмкін.
Ресми статистиканы қайдан қарау керек
Ойыншылар мен командалардың ресми статистикасы лиганың сайтында жарияланады; ҚХЛ үшін бұл лиганың ресми сайты. Агрегатор сайттар ыңғайлы, бірақ ойыннан кейін хаттама түзетілсе, олар кешігіп жаңартылуы мүмкін: мысалы, голдың авторы ауысса немесе пас басқа ойыншыға жазылса. Команданың турнирлік жағдайын бағалау үшін ұпай жүйесін хоккей ұпайлары туралы гидте қараңыз, ал хаттамадағы уақыт жазбасын оқу тәсілі период туралы мақалада.
Эфирде статистиканы қалай қолданамыз
Эфир кезінде экранда көбіне период бойынша соққылар саны мен бет-бетке ойнату көрсеткіші шығады. Бір команданың соққысы көп, бірақ есебі аз болса, бұл қарсылас қақпашының сенімді ойынын немесе соққылардың сапасы төмен екенін көрсетуі мүмкін. Нақты себебін түсіну үшін сандарды ойынның бейнесімен қатар бағалаңыз: статистика сұрақ қояды, ал жауабы алаңда.
Сейв пайызы қанша болса жақсы?
Бұл лигаға, маусымға және ойын стиліне байланысты. Бір лиганың ішінде қақпашыларды салыстырыңыз және ойын санын ескеріңіз.
Неге бір голға екі пас жазылады?
Хоккей ережесі голдың алдында шайбаға соңғы тиген екі серіктеске дейін нәтижелі пас жазуға мүмкіндік береді. Сондықтан ұпай саны гол санынан тез өседі.
Ойыншының «ұпайы» мен команданың ұпайы бір нәрсе ме?
Жоқ. Ойыншының ұпайы — оның гол мен нәтижелі пастарының қосындысы. Команданың ұпайы турнир кестесіндегі жеңіс пен жеңілістер үшін беріледі және лиганың ұпай жүйесіне байланысты. Сөз бірдей болғанымен, мағынасы мүлде басқа, сондықтан кестені оқығанда контекстке қараңыз.
Хоккейге қатысты барлық гидтер «Хоккей» бөлімінде.
Көрсеткіштердің анықтамалары хоккей статистикасында қабылданған жалпы тәртіп бойынша сипатталды; есептеу мысалдары — оқу үлгісі. Ресми сандар үшін лиганың сайтындағы статистика бөлімін қараңыз.
Дәлсіздік байқадыңыз ба? Материалдың сілтемесін және дұрыс дереккөзді жіберіңіз.
Редакцияға хабарлау ↗


